الفيض الكاشاني
68
ترجمة الحقائق ( فارسى )
و حضرت صادق سلام اللَّه عليه « 1 » فرمودند : هرگاه يكى از شما شيعيان سؤال كرده شود از چيزى كه نداند بايد كه بگويد : نمىدانم . و نگويد كه « 2 » خدا بهتر مىداند پس سايل به گمان افتد كه آن شخص مىداند امّا خدا از آن بهتر مىداند ، به خلاف آنكه بگويد نمىدانم كه در اين گمانِ علمى نمىرود كه اين شخص مىداند « 3 » - « 4 » . فصل [ در آداب متعبد ] و سزاوار از براى كسى كه عبادت كند از براى خداى عزّ وجلّ آن است كه تحصيل كند اوّلًا علم به كيفيّت آن عبادت را از منشأ اين علم « 5 » و منشأ جميع علوم كه آن عبارت است از خانوادهء پيغمبرى ؛ آن كسانى كه وحى بر ايشان نازل مىشده و منبع حكمتند و علم را از خداى عزّ وجلّ فرا گرفتهاند . از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام پرسيدند از معناى آيهء كريمهء : « فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ » « 6 » كه مراد از طعام چيست ؟ فرمودند : مراد علمى است كه آدمى فرا مىگيرد بايد كه ملاحظه كند كه « 7 » از چه قسم كسى فرا مىگيرد « 8 » . و چون تفسير آيه ظاهر بود آن حضرت متوجّهِ آن نشده تأويل آن را بيان فرمودند . و از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت است كه فرمودند « 9 » : هركه عمل « 10 » كند [ m . b 15 ] به غير علم ، آنچه را فاسد مىكند بيش از آن است كه اصلاح مىكند « 11 » . و از امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه : عمل كنندهاى كه بصيرت نداشته باشد
--> ( 1 ) . سلام اللَّه عليه / a s عليه السلام . ( 2 ) . s - كه . ( 3 ) . m - كه اين شخص مىداند . ( 4 ) . المحاسن 1 : 206 ح 65 . الكافي 1 : 42 ح 6 . ( 5 ) . علم / s a علوم . ( 6 ) . عبس : 24 . ( 7 ) . a - كه . ( 8 ) . المحاسن 1 : 220 ح 127 . الكافي 1 : 49 ح 8 . الاختصاص : 4 . ( 9 ) . a s + كه . ( 10 ) . عمل / m عملى . ( 11 ) . المحاسن 1 : 198 ح 23 . الكافي 1 : 44 ح 3 . تحف العقول : 47 . مشكاة الأنوار : 237 .